Çeviri ve Roman Kültürü
Roman Kültürü ve Çeviri
Roman Kültürü ve Çeviri
Romanların kültürel ifade biçimleri tıpkı kucakladıkları insan toplulukları gibi dinamik ve çeşitlidir. Sözlü gelenekleri canlı bir hikaye kültürünü ayakta tutar. Kitabı Mukaddes gibi kutsal metinler Romanca okunabilir. Roman sanatçılar performans ve görsel sanatlara, ayrıca edebiyat dünyasına, birçok farklı biçimde ve dilde katkıda bulunmuştur.
Paramiči Kalderaš Romancasında “hikaye”, “efsane” ya da “masal”a karşılık gelen sözcüktür. Sözlü geleneğin hikaye ve masalları, dünya genelindeki tüm lehçelerde Roman kültürel ifade biçimlerinin tarihsel olarak dayandığı dinamik temeldir. Bu hikayelerin birçoğu yazya geçirilmiş ve birkısmı da çevrilmiştir.
Kitabı Mukaddes’in Romanca çevirisi Romancada yüzlerce yıl öncesine giden bir Kitabı Mukaddes çevirmenliği/yorumculuğu geleneğini doğurmuştur. Birçok Roman Katolik ve Pentakostal inancı seçmişken, ortodoks Hristiyan ve Müslüman olarak yaşayanlar da vardır.
Tarihsel olarak Roman müzik geleneği dünya genelinde ulusal müzikler, besteciler, müzisyenler ve her türlü yorumcu üzerinde derin etkiler uyandırmıştır: jazz manouche (manuš), flamenko, folk ve klasik müzik, brass band, düğün müziği, pop ve rock müzikte bu etkilerin izlerine rastlanır.
Kukla tiyatrosu Roman ailesi ve toplulukları arasında daha köklü bir geleneğe sahip olsa da, tiyatro ve drama alanlarında modern Roman performans ve prodüksiyonları, müzikalleri de kapsamak üzere, Rusya’da (1931), Makedonya’da (1970) Slovakya’da (1992) ve diğer doğu Avrupa ülkelerinde görülmüştür.
Roman yaşam ve kültürünü resmeden sinematografik yapımların büyük bir çoğunluğu Romanlara dışarıdan bakan bir yaklaşımın ürünüdür. Dünya genelinde en iyi tanınan Roman yönetmen Tony Gatlif’tir. Belgesel prodüksiyonu, Roman araştırmacılar, aktivistler ve toplulukların desteğiyle giderek gelişen bir alandır.